Live Live

Zuiderspeeltuin in Enschede na 90 jaar nog steeds een uitje

Gepubliceerd: Vrijdag 18 januari 2019 08:59

Zuiderspeeltuin in Enschede na 90 jaar nog steeds een uitje

Wie de Zuiderspeeltuin niet kent rijdt eraan voorbij. Verstopt achter huizen aan de Kuipersdijk en de markante, torenhoge glijbaan is ook allang weg. Maar voor de duizenden kinderen en volwassenen die er komen is de speeltuin een ankerpunt. Al 90 jaar.

Voorzitter Willem Rosier diept de ontstaansgeschiedenis van de Zuiderspeeltuin moeiteloos op uit de eigen archieven. De jaren 20 van de vorige eeuw waren een turbulente tijd voor arbeiders in Twente. Er werd gestaakt voor een eerlijk loon en een achturige werkdag en arbeiders wilden ook betere levensomstandigheden voor hun kinderen. Daarbij paste de wens voor een veilige speelplek. Zo werd in 1928 de Zuiderspeeltuin opgericht. In 1929 werd een stenen gebouwtje neergezet op de huidige plek. Van steen, want het moest lang meegaan. Dat lukte, want een deel ervan wordt nog altijd gebruikt. In augustus van dat jaar werd de opening verricht door burgemeester Edo Bergsma. „Hij zag toen ook al het nut in van een speeltuin, vanwege het vele verkeer en gevaar voor de kinderen”, aldus Rosier.

Na de oorlog werd besloten de speeltuin nieuw leven in te blazen. Een onderdeel daarvan waren nieuwe activiteiten, zoals een voetbalclub. Het vinden van een voetbal had nog wel wat voeten in de aarde in die tijd, zo valt op maken uit de oude verslagen. Ook werd in juni 1945 een optocht door de wijk gehouden samen met muziekkorpsen. Bij de melkfabriek vroeg het speeltuinbestuur om gratis ijsjes. Die kregen ze niet, maar ze kregen wel melk. De voedselcommissie ging op jacht naar suiker en cacao, zodat de kinderen chocolademelk konden krijgen. Aan het einde van 1945 had de speeltuinvereniging 360 leden en er ontstonden allerlei clubjes. Wandelen, sjoelen en dammen stonden op de agenda en er werd competitie gespeeld tegen andere speeltuinen. Geld werd binnengebracht door collectes. Dat leverde in 1948 bijvoorbeeld 16 gulden op.

De Zuiderspeeltuin werd steeds actiever. Uitstapjes werden georganiseerd en vanaf 1955 konden kinderen voor een dubbeltje naar de film op woensdagmiddag. Agnes Kuulkers, nu 76, herinnert zich nog goed dat ze als kind naar de Zuiderspeeltuin ging. „Wij woonden aan de Batjanstraat en ik ging naar de Javaschool. Het was deze speeltuin of die op het Hogeland, iets anders was er niet te doen.” Tegenwoordig speelt ze wekelijks bingo in het speeltuingebouw, samen met een groep andere dames. Daaronder ook Wil Rudolphe, die ondanks haar 81 jaar nog drie keer per week vrijwilligerswerk doet. „Toen de wijk hier omheen werd gebouwd werd er wel wat geklaagd door de nieuwe bewoners”, herinnert ze zich. „Ze zeiden: ‘Dat geeft overlast, zo’n speeltuin met kinderen’.” Belachelijk, vinden de dames. „Dan ga je er toch niet wonen? En de speeltuin was er eerst.” Bij de bouw van die wijk eind jaren 90 nam de gemeente zo’n beetje de helft van de grond over. De hoge betonnen glijbaan die jarenlang de speeltuin domineerde werd ook in die jaren afgebroken. „Zo hoog, dat mag nu niet meer”, zegt Rosier. Maar goed ook. „Ik weet nog wel dat ze er met de fiets tegenop klommen en naar beneden fietsten. Dan dacht ik: oei oei, als dat maar goed gaat...”

Feitelijk is het zo, dat de activiteiten voor ouderen, zoals de soos en de bingo, ervoor zorgen dat de speeltuin voor de kinderen kan blijven bestaan, zegt Rosier. Ook biedt de Zuiderspeeltuin samen met de zorginstelling Liberein dagopvang voor licht dementerende mensen. De sociale functie is enorm belangrijk. Dat beaamt Cor Bosman. De Enschedeër (54) was lang ziek en zocht een manier om zich weer nuttig te maken. „Ik was hier al een paar keer langsgereden, maar ik durfde eigenlijk niet.” Totdat iemand hem opmerkte. „Ik werd gewoon naar binnen getrokken en met open armen ontvangen. En sindsdien ben ik hier vrijwilliger. De speeltuin is echt veel meer dan alleen een speeltuin. Het is de huiskamer van de buurt.”

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Lenneke Lingmont

Deel deze pagina: