Live Live

VIDEO 'Na 10 jaar heeft de Cultuurmijl in Enschede al zijn glans verloren'

Dinsdag 30 januari 2018 17:14

VIDEO 'Na 10 jaar heeft de Cultuurmijl in Enschede al zijn glans verloren'

De Cultuurmijl Enschede werd 10 jaar terug met veel bombarie gelanceerd. Het moest de verbindende schakel tussen de binnenstad en het 'tweede centrum' worden, Roombeek. Maar wat is er over van die ambitieuze plannen? Niet veel, leert een wandeling over de mijl.

Op de Oude Markt zwijgt de Grote Kerk. Ooit klonk uit de boxjes aan de toren van het monument het monotone geluid van weefgetouwen, opgenomen in museum TwentseWelle aan het eind van de Cultuurmijl. En bij het museum in Roombeek luidden de klokken van de Grote Kerk, hoog in de toren opgenomen door de uit Amerika ingevlogen geluidskunstenaar Bill Fontana.

Geluidskunstwerken
Onderweg op de Cultuurmijl liet Fontana met zijn permanente geluidskunstwerk Acoustical Journey (het eerste in de openbare ruimte van ons land) vogeltjes tjilpen. Maar de klokken, weefgetouwen, treinen en vogeltjes doen er al geruime tijd het zwijgen toe.

Dat geldt niet voor dat andere geluidskunstobject langs de cultuurroute, White Lily van Andreas Oldörp, dat sinds 2010 op het boerenkerkhof staat. De witte zuil is niet zo wit meer als bij de plaatsing. Als je erin gaat zitten, op het daarvoor bestemde houten plankje, hoor je slechts één klank, voortgebracht door orgelpijpen in een schacht onder het kunstwerk. Het bovengrondse deel is, zowel aan de binnen- als buitenzijde toe aan een grondige wasbeurt. De troep in de zuil - door de buurt al gedoopt tot afwerkplek - nodigt absoluut niet meer uit om eens even lekker te gaan zitten luisteren.


'Onzichtbare lichtkunst'
Behalve de geluidskunst is het lichtkunstwerk van Peter Vink een toppertje op de Cultuurmijl. Beter gezegd: was. Het is lang geleden dat er iets was te zien van Vinks' groene laserstreep tussen de kerktoren in de binnenstad en de schoorsteen van de vroegere dekenfabriek Twentsche Textiel Maatschap (Tetem) in Roombeek. 'Poëtisch en ongrijpbaar', omschreef de Amsterdamse maker zijn lichtkunstwerk bij de ingebruikname, maart 2011. Daar kan nu 'onzichtbaar' aan worden toegevoegd. De Green Mile zou elke avond een uur zijn te zien, op verschillende tijdstippen en met wisselende, van het weer afhankelijke, intensiteit. Niet dus.

Straatmuseum
Onderweg blijkt dat het Straatmuseum Cultuurmijl op sterven na dood is. Bewoners langs de 1.100 meter lange route konden een goudkleurig kastje krijgen en bij hun woning hun eigen kunst exposeren. Lang niet iedereen schafte destijds zo'n minivitrine aan. Voor de kastjes die er wel zijn, geldt dat ze hun beste tijd hebben gehad, ook die waar nog kunst in zit. Dit idee verdient beter.

Muziekkwartier
Vanuit de binnenstad voert de Cultuurmijl langs Concordia, Wilminktheater en Muziekcentrum (onderdeel Nationaal Muziekkwartier), het oude Wonneklooster en Wilminkplein. Met een ruim aanbod van cultuur en kunst hebben de culturele instellingen langs de mijl de liefhebber meer dan genoeg te bieden. Aan deze 'parelketting van cultuurdragers' ligt het niet. Het is vooral de aankleding van de mijl, die in verval is geraakt. Het oogt hier en daar ronduit triest. In Roombeek zouden de drie bleken (Lonneker-, Stroinks- en Lasonderbleek) beter benut kunnen worden.

Roombeek
In Roombeek eindigt (of begint) de cultuurmijl bij het cluster dat tegenwoordig Cultuurpark Roombeek heet. Met museum TwentseWelle, Kunstruimte Tetem, kunstacademie AKI en Rijksmuseum Twenthe. En ook nog eens een mooi theater in wijkcentrum Prismare.

De actuele kunst in 21rozendaal bleek te hoog gegrepen. Daar is nu de nieuwe museumingang en educatieve ruimte van TwentseWelle. Enschede kon uiteindelijk fluiten naar het Cremermuseum in het zo spectaculair gelifte Balengebouw, dat nu onderdak biedt aan deze krant, de lokale omroep 1Twente en een uitzend- en architectenbureau. Vanaf de gevels houdt 'Ik Jan Cremer' de boel goed in de gaten. De beeltenissen blijven herinneren aan de oorspronkelijke opzet die de eindstreep niet haalde.

Bij de start is beloofd dat de Cultuurmijl regelmatig het podium zal zijn voor evenementen. We hebben er een stel gehad (Buitenkans, Gogbot, Grenswerk en Twentebiënnale), maar de laatste tijd was het, met uitzondering van het D'ran Festival in september vorig jaar, akelig stil.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Herman Engbers

Deel deze pagina: