Live Live

VIDEO | Uitkijken geblazen voor fietsers in Enschede: Alle richtingen tegelijk groen licht

Gepubliceerd: Donderdag 10 januari 2019 12:16

VIDEO | Uitkijken geblazen voor fietsers in Enschede: Alle richtingen tegelijk groen licht

Enschede wil volgend jaar de fietsstad van Nederland zijn en ligt op koers. Steeds meer inwoners pakken de fiets, maar dat betekent ook: nieuwe verkeerssituaties. Ook steeg het aantal fietsslachtoffers. Hoe gaat Enschede hiermee om?

Enschedeërs worden door de gemeente op enschedefietsstad.nl sinds zaterdag aangespoord om van de kerstkilo's af te komen. Fietsend uiteraard. Het voorstel daarbij: gebruik de SMART Mobiliteit-app, want daarmee maakt de burger al fietsend kans op cadeaus.

En de fiets wordt meer gepakt in de stad, dat bewijzen de drukbezette fietspaden en diverse onderzoeken. In 2012 stapte 34 procent op de fiets, in 2017 was dat 41 procent. Ook lijkt de gemeente het doel te behalen om 93 kilometer van de totale hoofdwegen fietsvriendelijk te maken.

Toename fietsslachtoffers

De toename van het aantal fietsers op de weg zorgt echter voor problemen. Het aantal fietsslachtoffers steeg van 24 in 2010 naar 31 in 2015 en vervolgens naar 56 in 2017. Met het oog op de doelstelling om in 2020 niet meer dan 17 slachtoffers te hebben, lijkt het de verkeerde kant op te gaan. Verkeersregelaardeskundige Kees van der Neut van de gemeente erkent dan ook dat de toename van fietsers tot problemen kan leiden.

Bijvoorbeeld op de kruispunten waar fietsers uit alle richtingen tegelijk groen licht krijgen, is het uitkijken geblazen. Van der Neut: „We geven fietsers op compacte, kleine kruispunten binnen een cyclus twee keer groen. Omdat het drukker wordt, betekent dit dat het verkeerslicht voor fietsers ook langer groen blijft. Er is meer tijd nodig. En ze moeten meer passen en meten. Dit is iets dat ze onderling moeten regelen en dat zal steeds vaker moeten.” Van der Neut erkent dat door de drukte ook een probleem kan ontstaan. „Toch wil je zo min mogelijk regels, om de doorstroom te bevorderen. Mensen zijn slim, dus begrijpen ze de situatie beter als er minder regels en borden zijn.”

Dode tijd

Doodzonde voor Van der Neut is als er op kruispunten 'dode tijd' ontstaat. In dat geval wacht het verkeer op niks. „Verkeerslichten moeten geloofwaardig blijven”, zegt Van der Neut. „Wie niks ziet gebeuren op een kruispunt, snapt niet waar hij op moet wachten. Dan worden de lichten ongeloofwaardig, negeert een verkeersdeelnemer het rode licht en gebeuren de ongelukken.”

Behalve doorstroom en de geloofwaardigheid van verkeerslichten zorgt ruimtegebrek voor bijzondere situaties. Fietsers op de singel met de Hengelosestraat slaan samen met autoverkeer linksaf over het kruispunt. Dat lijkt een hachelijke onderneming, maar uit cijfers blijkt dat het meevalt. Bovendien, de situatie bestaat al sinds 1993.

Maar het is geen ideale verkeerssituatie, erkent Van der Neut. „Dat kruispunt is op de centimeter afgemeten. Het zit van gevel tot gevel helemaal dicht. Idealiter wil je dat fietsers eerst rechtdoor oversteken en dan een tweede oversteek maken. Alleen, voor een wachtplaats voor fietsers is geen ruimte. Dus steekt de fietser in één keer over. Toch zijn er niet veel ongelukken. Maar we beamen dat het qua beleving eng kan zijn.”

Tegelijk groen
Ruimtegebrek zorgt ook voor lastige situaties op de kruising Oldenzaalsestraat - Molenstraat: voetgangers en afslaande auto's krijgen tegelijk groen licht. „Dit komt heel veel in Nederland voor”, zegt expert Van der Neut. „Hoe meer het kruispunt binnenstedelijk is, hoe meer dit vanwege de compactheid de oplossing is. Verschil met andere steden is dat die vaak een 2 x 2 rijstrook hebben, terwijl dat hier 1 bij 1 is. Dus dan is alles nog compacter.”

Toch vertrouwt hij op de situatie. Twee jaar geleden zijn er simulaties uitgevoerd om te bepalen welke volgorde het beste is. Daaruit bleek dat het beste alternatief langere wachttijden oplevert. „Dan gaan mensen door rood rijden”, weet Van der Neut.

De hamvraag is dit jaar: kan het compacte Enschede in 2020 dé fietsstad van Nederland worden? Van der Neut gelooft erin, maar kan niet ontkennen dat de verkeersdruk een opgave blijft.

Fietsstad 2020
De Fietsersbond houdt eens per twee jaar een verkiezing voor de titel Fietsstad. In 2016 nam Enschede zich voor om in 2020 die titel binnen te halen. Daarvoor moet de stad fietsers op alle fronten een uitstekende infrastructuur bieden. Ook technische slimmigheidjes spelen een rol, net als flink aan de weg timmeren met de ambities. In 2018 eindigde Enschede op de tiende plek. „Enschede scoort in alle categorieën bovengemiddeld. De fietssnelweg en de fietsstraten voldoen goed en ook het fiets-parkeren is verbeterd”, aldus een woordvoerder van de Enschedese afdeling van de Fietsersbond. De toename van het aantal fietsers dat gewond raakt bij een ongeval is wel een bron van zorg. Dat aantal steeg van 31 in 2015 naar 56 in 2017.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Emiel Muijderman

Deel deze pagina: