Live Live

Pieter Omtzigt onderzoekt rechtsgang op Malta na moord op journaliste

Gepubliceerd: Zaterdag 20 oktober 2018 08:45

Pieter Omtzigt onderzoekt rechtsgang op Malta na moord op journaliste

Het Twentse Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) reist zondag namens de Raad van Europa naar Malta om uit te pluizen of de moord op een belangrijk journaliste wel eerlijk wordt onderzocht. Het is een beladen missie.

Nog een goeie 24 uur, dan zet Pieter Omtzigt voet aan land op het vliegveld van Valletta, de hoofdstad van Malta. Onderweg zal hij misschien nog een keer zijn dossier doornemen. Ten overvloede. Want ver voor de Enschedeër vertrok had hij zijn strijdplan al minutieus uitgestippeld: wie hij wil spreken – openlijk, of desnoods in het geheim - en welke vragen nodig zijn. Een groot deel van de ontmoetingen vindt plaats in de veilige omgeving van de Nederlandse ambassade.

Vrijbrief

Omtzigt heeft van de raad een vrijbrief. Hij mag ook anonieme bronnen raadplegen en opvoeren in zijn eindrapport. Dat is zeldzaam en pas de tweede keer dat het wordt toegestaan. Het onderstreept het belang van zijn missie op Malta. Want dat gaat verder dan alleen de moord op journaliste Daphne Caruana Galizia. Omtzigt gaat ook rapporteren over het functioneren van de rechtsstaat in Malta, sinds 2004 een volwaardig lid van de Europese Unie.

Omtzigts reputatie als doorbijter is ook doorgedrongen tot de regering van de Maltese premier Joseph Muscat. Ze lijken als de dood voor hem. Een poging om Omtzigt als onderzoeker buiten de deur te houden is mislukt. Hij heeft vier dagen de tijd.

Omtzigt kijkt verder
De druk op Pieter Omtzigt is groot. Gevraagd naar zijn Maltamissie wil hij pertinent niets zeggen, terwijl spanning en gejaagdheid – of zeg gerust stress – die dag van zijn gezicht spat. Hij heeft amper tijd om te slapen.

Het is niet niks waar hij zich in begeeft. Op 16 oktober 2017 is onderzoeksjournaliste Daphne Galizia het zwijgen opgelegd met een bom onder haar auto. De laatste zin die ze via haar populaire blog de wereld in stuurde zei alles: „Overal waar je nu kijkt zijn schurken. De situatie is wanhopig.” Daarna stapte ze in haar Peugeootje. Ze is amper de straat uit als haar zoon Matthew de explosie hoort. Hij rent naar buiten, ziet eerst de brandende auto, weggeslingerd in een weiland, dan pas zijn moeder, verspreid in stukken in het veld.

Reeks onthullingen
Vlak voor haar dood deed Galizia een reeks van onthullingen die Malta op zijn grondvesten deed trillen en er zat vermoedelijk nog veel meer aan te komen. Over corruptie, vriendjespolitiek, witwassen en verdachte geldstromen uit Azerbeidzjan en de Maagdeneilanden. Het bezoek aan een Duits bordeel van de minister van Economische Zaken Christian Cardona was nog het minst brisant.

Een van de grootste affaires waarin zij zich had vastgebeten was de link van vooraanstaande politici met de Panama Papers. Zij onthulde dat onder anderen de vrouw van premier Muscat daar een verborgen bankrekening zou hebben, waar corruptie- en smeergeld geparkeerd is.

Regeringskringen
Dat geld zou deels afkomstig zijn uit regeringskringen van Azerbeidzjan. En dat in ruil voor hand- en spandiensten, die premier Muscat voor dat regime zou hebben verricht. Ook de minister van Toerisme Konrad Mizzi zou daarbij betrokken zijn en de stafchef van Muscat: Keith Schembri. Het zou normaal gesproken genoeg moeten zijn voor het aftreden van de premier. Niet op Malta.

Daphne Galizia schetste hoe Malta is afgegleden tot ‘maffiastaat’. Om met de woorden van haar zoon Matthew te spreken: hoe de premier eerst zijn regering vulde met criminelen, daarna de politiediensten met misdadigers en imbecielen en vervolgens het gerecht met schurken en incapabele mensen.

Meest gehate journalist
Door haar onthullingen werd ze niet alleen de beroemdste journalist van het land, maar ook de meest gehate. Door hoog en laag. Een agent is bijvoorbeeld van het moordonderzoek gehaald, nadat uitkwam dat hij op Facebook na de aanslag schreef: ‘Iedereen krijg wat ’ie verdient. Feeling happy!’

Inmiddels zijn drie doorgewinterde criminelen opgepakt voor de bomaanslag, dat gebeurde met hulp van de FBI en het Nederlandse NFI. Het gaat om Alfred Degiorgio, zijn broer George en Vince Muscat (geen familie van de premier!). Zij moeten via een anoniem mobieltje, de dodelijke sms hebben verzonden naar het explosief onder Galizia’s auto: ‘REL1 = On’. Als de auto is ontploft stuurt George een berichtje naar zijn vrouw. ‘Koop een fles wijn voor me, schat.’

Zwijgen
De drie hanteren in hun cel de maffiaregels van de omerta: zwijgen. Over hun motief geen woord. De grote vraag is: wie gaf de opdracht? Maar daar wordt schijnbaar geen onderzoek naar gedaan. Ook niet nu het er op lijkt dat de minister van Economische Zaken Cardona - die van het bordeelbezoek - contact heeft gehad met één van de moordenaars.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, beeldcompilatie: Tubantia

Deel deze pagina: