Live Live

Onzekerheden bij de groene stad Enschede

Gepubliceerd: Vrijdag 09 november 2018 09:38

Onzekerheden bij de groene stad Enschede

Zijn de duurzame doelen van de nieuwe coalitie wel binnen vier jaar te realiseren? Het college denkt een heel eind te komen, maar er zijn haken en ogen. De (on)haalbaarheid van de duurzame doelen in zes kanttekeningen.

Een verdubbeling van duurzame energie in vier jaar tijd. Het college belooft dat in 2023 zeker 16 procent van het energiegebruik in Enschede duurzaam wordt opgewekt. Daarvoor worden drie windmolens en 160 hectare zonnepark in het vooruitzicht gesteld. Maar is dat haalbaar? En is dat wel genoeg?

Twee sporen
Medio 2019 weten we waar we precies aan toe zijn. Dan is de Energievisie klaar met daarin als einddoel een energieneutraal Enschede in 2050. In 2023 moet de teller op 16 procent staan. Op dit moment wordt voorwerk voor de Energievisie gedaan, maar de koers is duidelijk. Komende jaren wordt ingezet op twee sporen: windmolens en zonnepanelen. Niet omdat aardwarmtewinning en andere vormen van duurzame energie worden uitgesloten in de Energievisie, maar omdat realisatie daarvan voor 2023 niet haalbaar is. Kortom: de gemeente moet nog 8 procent van het energiegebruik halen uit wind en zon.

Twence
Enschede is een energieke stad. In een jaar produceren bedrijven en inwoners ongeveer 10,3 Petajoule aan energie (2863 miljoen Kilowattuur) met elektriciteit, gas en voertuigbrandstoffen. Van die energie is 8 procent nu al duurzaam. Hoe groot de opgave van verdubbeling is, wordt duidelijk als het aandeel van de energiecentrale van Twence wordt bekeken. Als grootste aandeelhouder mag Enschede een kwart van de energie die Twence met verbranding van afval en biomassa produceert oormerken als duurzaam. Dat is al 6 procent van het energieverbruik in Enschede. De bijna 4.000 geregistreerde zonne-installaties in de gemeente leveren dus grofweg slechts 2 procent van de energie.

Zonnepanelen
Enschede streeft naar 160 hectare zonnepark in 2023, dus 40 hectare per jaar. Voor het eerste jaar ligt het college op koers. Bij Twence (20 ha), aan de Schukkinkweg (15 ha door Kronos Solar) en op drie locaties in het buitengebied (12 ha door Enschede Energie) wordt dat concreet. Maar hoe voortvarend de gemeente verder kan is de vraag. Potentiële ‘grote lappen’ panelen op de Usseleres zijn uitgesloten. Ook op de luchthaven zijn mogelijkheden beperkt vanwege vliegveiligheid en het ontbreken van een elektrisch aansluitpunt met veel vermogen.

Dan zonnepanelen op daken. Uit een groeimodel van onderzoeksbureau ECN blijkt dat het aantal panelen op daken in 2023 net niet verdrievoudigd kan worden zonder extra stimuleringsmaatregelen. Als die groei wordt gerealiseerd is de energie-opbrengst via zon, inclusief 160 hectare zonnepark, zo’n 0,52 Petajoule.

Windmolens
Bureau Pondra zette al eens 29 mogelijke locaties voor windmolens op de kaart. Hoewel haalbaarheid van turbines in het buitengebied wordt onderzocht, wil het college daar in deze periode niet aan. Er zijn drie ‘zoekgebieden’ aangewezen: het Grolsch-terrein, de Marssteden en Boeldershoek. Over de haalbaarheid voor windmolens in deze gebieden valt te twisten. De provincie wil windmolens in beschermde natuur niet toestaan. Beoogde turbines bij landgoed Christinalust en het nieuwe ecoduct over de A35 vallen dus af. Op de Boeldershoek speelt de aanvliegroute van de luchthaven parten. Windmolens hoger dan 150 meter (inclusief wieken) zijn hier niet toegestaan. De gemeente lijkt overgeleverd aan Grolsch en de Marssteden. Als er drie windmolens komen, levert dat 0,07 Petajoule op.

Geld
Het budget van Enschede biedt weinig ruimte voor duurzaamheid: 250.000 euro per jaar. Wisselgeld. Voorbeeld: boeren kunnen zonneveldjes van 150 vierkante meter aanleggen in het weiland. De leges voor de vergunning (10.000 euro) worden via dit budget kwijtgescholden. Zo zijn in vier jaar honderd zonneveldjes aan te leggen. Dat levert een schamele 0,004 Petajoule op.

Energiebesparing
Hoe meer energie je bespaart, hoe makkelijker het is om het aandeel duurzame energie te vergroten. Energiebesparing is dus een belangrijk onderdeel van het beleid. Maar ook hier is waken voor gemakzucht. Zelfs als het college er in slaagt 160 hectare zonnepark, 3 windmolens, 3 keer zoveel panelen op daken en 100 zonneveldjes te realiseren, stokt het aandeel duurzame energie bij zo’n 0,43 Petajoule. Wil dit genoeg zijn voor 16 procent van het energiegebruik, dan moet in 2023 meer energie zijn bespaard dan bureau ECN voor mogelijk houdt in het jaar 2030.

Ambitieus
Zijn de doelen te ambitieus? Is er meer geld nodig? Of kan het tegendeel van onderzoeken en modellen worden bewezen? „Zoals de stand van zaken nu is, moeten we met 2,5 ton per jaar een heel eind komen”, zei wethouder Niels van den Berg deze week in de commissievergadering over de begroting. Over twee jaar wordt de haalbaarheid van de doelstelling geëvalueerd. In het coalitieakkoord staat dat als deze niet haalbaar is, er wordt gekeken naar plekken voor extra windmolens. „Maar windmolens komen maximaal op drie locaties: Grolsch, Boeldershoek en Marssteden. Elders in de stad dus niet”, aldus Van den Berg. Hij hoopt subsidies aan te boren, bijvoorbeeld bij de provincie, om zonnepanelen op daken te faciliteren. „Wellicht in de combinatie met het verwijderen van asbestdaken op boerderijen.”

Brongebruik
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van rapporten van ECN. Die onderzocht mogelijkheden voor duurzame energie in Enschede en publiceerde een groeimodel voor zonnepanelen in Overijssel. Cijfers over energiegebruik staan in de Klimaatmonitor van Rijkswaterstaat. De energie-opbrengsten zijn gebaseerd op landelijke vuistregels van de Rijksdienst Voor duurzaam Ondernemen voor windmolens (3 MW bij 2.190 vollasturen per jaar) en zonnepanelen (vermogen 0,8 MW per ha en opbrengst 950 Kwh/Kwp).
 
© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Pixabay

Deel deze pagina: