Live Live

In Twente worden weer wieken gebouwd

Gepubliceerd: Zondag 05 augustus 2018 18:41

In Twente worden weer wieken gebouwd

Het legendarische Aerpac heeft na vijftien jaar een opvolger. Deze maand zijn de eerste sets rotorbladen gereed bij het nieuwe dochterbedrijf van Emergya Wind Technologies in Enschede. Veertig mensen werken er nu bij EWT Rotor Blades, dat in februari begon.

Twente heeft weer een bouwer van windmolenwieken. Toen GE Wind in Almelo, de opvolger van het in 2001 failliet verklaarde Aerpac, in 2003 door brand werd verwoest, verdwenen er in één klap 275 banen in de regio. Op het hoogtepunt, eind vorige eeuw, telde Aerpac zelfs zeshonderd werknemers. Het bedrijf werd na de verwoestende brand nooit meer opgebouwd.

Zelf beter en goedkoper

Aerpac is wel één van de redenen waarom EWT in Enschede is neergestreken. EWT, dat in Amersfoort 140 werknemers heeft, bouwde sinds de oprichting in 2004 circa zeshonderd windmolens. De bouw van de rotorbladen besteedde het bedrijf uit aan bedrijven die produceerden in het oosten van Duitsland en in Polen. „Maar we denken op een punt te zijn aanbeland dat we dat zelf beter en goedkoper kunnen”, zegt Hendrik Jan Zwanenburg, directeur van EWT Rotor Blades.

Overname
Mede-directeur Martin Dijkstra vult aan: „Er zijn steeds minder zelfstandige bouwers van wieken, waardoor de keuze voor EWT ook steeds kleiner begon te worden. Vorig jaar is wiekenbouwer LM Windpower in Denemarken, die elf fabrieken over de hele wereld heeft, nog overgenomen door General Electric.”

Kleine windmolens
Aan de Staalsteden beschikt EWT Rotor Blades over twee grote productiehallen, waarin wordt gewerkt aan 22 sets rotorbladen met een lengte van elk 24,5 meter. bestemming: een Grieks windmolenpark. EWT bouwt ‘kleine’ windmolens voor plaatsing op land, met een hoogte van maximaal 75 meter en een geïnstalleerd vermogen van 1 megawatt.

EWT heeft Twente als vestigingsregio gekozen voor zijn wiekenfabriek vanwege de in de regio nog aanwezig kennis. De oorsprong daarvan ligt bij het voormalige Aerpac, in Almelo, dat uitgroeide tot de één na grootste wiekenbouwer ter wereld. „Van de eerste twaalf mensen die we in Enschede hebben aangenomen, waren er negen oorspronkelijk afkomstig van Aerpac”, zegt Zwanenburg, die zelf ook ooit bij de befaamde wiekenbouwer in Almelo werkte. Hij wijst erop dat de meesten van hen inmiddels in andere branches werkzaam waren. „Maar ze hadden heimwee naar het wieken bouwen, want dat is mooi werk.”

Zeventig turbines

Er werken nu bijna veertig mensen bij EWT Rotor Blades. Zij produceren nu één wiek in de twee dagen. Als straks de tweede productielijn in gebruik wordt genomen, kunnen er maximaal twee wieken per dag geproduceerd worden. Als er opgeschaald wordt naar één wiek per dag, dan komen er nog een kleine dertig banen bij. „EWT verkoopt nu circa zeventig turbines per jaar en aan elke turbine zitten drie wieken, dus dan is één wiek per werkdag op dit moment voldoende”, rekent Martin Dijkstra voor.

Vaste kern
De werknemers zijn geen tijdelijke (buitenlandse) arbeidskrachten. Het gaat om een vaste kern van medewerkers die een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd krijgen. Hendrik Jan Zwanenburg: „We willen zo veel mogelijk werken met vast personeel. Dit is een vak dat je niet op school leert - het is handwerk. We leiden intern op en wie het onder de knie heeft en gemotiveerd is, moet uitzicht hebben op een vaste aanstelling.”

2-B Energy, Hengelo
2-B Energy (twintig werknemers) werd mede-opgericht door Herbert Peels, die het vak leerde bij Aerpac. Het bedrijf kreeg 25 miljoen euro ter beschikking van investeerders, onder wie Oost.NL en Shell. Van de tweebladige turbine die 2-B Energy ontwikkelde, staat er sinds 2016 één in de Eemshaven, in Groningen. Het Hengelose bedrijf verkocht de turbine (6 megawatt) deels aan Growind.

Met twee in plaats van drie rotorbladen is het opwekken van stroom volgens Herbert Peels 7 tot 10 procent goedkoper. Een opdracht uit Schotland om enkele van deze innovatieve turbines in zee te plaatsen laat al geruime tijd op zich wachten wegens vergunningproblemen. Peels: „Die opdracht is niet ingetrokken maar vertraagd. Als je, zoals wij, met iets komt dat helemaal nieuw is, moet je altijd door barrières breken.”

Suzlon BladeTechnology, Hengelo
Toen Aerpac in 2001 failliet ging, was windmolenbouwer Suzlon uit India er als de kippen bij om veertien Aerpac-ingenieurs te rekruteren. Die gingen onder leiding van Willem Verheij, oud-afdelingschef bij Aerpac, windmolenwieken voor Suzlon ontwerpen en aanvankelijk ook de matrijzen bouwen. Maar dat laatste gebeurt nu alweer tien jaar in China. In Hengelo werken 52 mensen voor Suzlon, dat volgens directeur Edgar Ludoph momenteel vrijwel alleen nog windturbines in het thuisland India bouwt. „We bouwen er ruim duizend per jaar. Ons werk in Hengelo bestaat puur uit de engineering.”

Mecal, Enschede
Bij het Enschedese hightechingenieursbureau Mecal houden circa 25 van de 100 werknemers zich bezig met het ontwerp van windturbines. Ferdy Hengeveld, bij Mecal verantwoordelijk voor alles wat met windenergie van doen heeft, zegt dat Mecal voor bijna de hele de top 10 van mondiale windturbinebouwers werkt. „Wij doen onder ander sterkte-analyse en systeemintegratie. We hebben bovendien een eigen betonnen toren ontworpen waar een windturbine op kan worden geplaatst. Daarvan zijn er inmiddels 1200 in licentie gebouwd. Ons torenconcept is makkelijk te transporteren. Dat maakt het aantrekkelijk voor de markt.”

Raedthuys Groep, Enschede
De Raedthuys Groep (zeventig werknemers) ontwikkelt sinds de oprichting in 1995 windenergieprojecten. Het bedrijf heeft momenteel ruim zeventig windmolens in eigendom en is uitgegroeid tot de grootste leverancier van groene energie van Nederland. Sinds enkele jaren verkoopt Raedthuys de elektriciteit die ze met eigen molens opwekt onder de merknaam Pure Energie ook rechtstreeks aan consumenten en bedrijven.

Raedthuys heeft tot nu toe circa 300 miljoen euro geïnvesteerd in wind- en zonne-energieprojecten. De komende twee jaar gaat Raedthuys 32 nieuwe turbines bouwen, waarmee 150 miljoen gemoeid is. Die zijn samen met de bestaande productie goed voor 210.000 huishoudens.

Special Blade Service, Enschede/Bad Bentheim
Marco Oostenbrink en Maikel Besselink waren collega’s bij Aerpac en begonnen na het bankroet van het Almelose bedrijf in 2004 voor zichzelf met reparatie en onderhoud van rotorbladen. Inmiddels werken er vijftig monteurs bij het bedrijf, die in onderhoudsploegen over de hele wereld zwerven.

We4ce, Almelo
Ingenieursbureau We4ce ontwerpt rotorbladen voor windturbines, inclusief certificering, proces- en productieondersteuning. We4ce (tien werknemers) ontwerpt onder meer voor EWT in Enschede en 2-B Energy in Hengelo. Het bedrijf heeft een gepatenteerde bladvoetverbinding aan de turbine ontwikkeld, waardoor rotorbladen langer kunnen worden gemaakt en de opbrengst van de windturbine aanmerkelijk verbeterd. 60 procent van de omzet komt uit Azië.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede - Foto: Lars Smook

Deel deze pagina: