Live Live

Groepsvorming? In Twente is waarschuwen voorbij: ‘Volgende keer zijn ze de sjaak’

Gepubliceerd: Vrijdag 27 maart 2020 08:41

Groepsvorming? In Twente is waarschuwen voorbij: ‘Volgende keer zijn ze de sjaak’

Anderhalve meter afstand bewaren en met niet meer dan drie personen bij elkaar zijn op straat. Wie die regels overtreedt, is vanaf vandaag strafbaar. Een middag in het spoor van boa’s uit Enschede.

Arjan te Bogt | Tubantia

Het is deze donderdagmiddag heerlijk zitten, in het zonnetje op het Wilminkplein. Vijf jonge mannen - capuchons over het hoofd, petje op - hangen er tegen een bankje. Blikje drinken erbij, sigaret tussen de vingers, muziek in de oren en verder even helemaal niets. Wie doet ze wat? Niemand, toch?

Ze kijken raar op als boa’s Thom en Carol (‘liever geen achternamen’) op ze afstappen. Wat doen ze verkeerd dan, willen ze weten. Een gesprek tussen hen en de handhavers volgt, daarna gaan ze hun eigen weg.

„We hebben ze gewezen op de regels”, zegt Thom, een straatje verderop. „Dat ze afstand moeten houden, dat samenscholen niet meer de bedoeling is.” Hoe ze daar op reageerden? De boa lacht. „De een heeft er schijt aan, de ander niet.” Die reactie doet hem ook weinig tot niets. „De volgende keer merken ze het vanzelf”, zegt hij. „Want dan zijn ze de sjaak.”

Liever nul boetes, dan één
Vanaf vandaag zijn mensen die zich met meer dan drie personen op straat bevinden strafbaar. Gemeenten en politie gaan daar op controleren en daar doelt boa Thom op; als hij hen weer treft, kunnen ze daarvoor bestraft worden. Begrijp hem niet verkeerd. Hij en zijn collega’s willen geen boetes schrijven. „Daar helpen we corona de wereld niet mee uit.” Nul per dag is wat hen betreft beter dan een, maar het hoort nu eenmaal bij het werk.

Even daarvoor heeft hun leidinggevende, afdelingshoofd handhaving Vincent Wolters, dat ook al uitgelegd. Mensen moeten de kans hebben zich te verbeteren, dus een overtreding is ‘gratis’. De ID-kaart wordt bekeken, er wordt een notitie gemaakt en dat is dat. Maar de tweede keer is het klaar. „Een noodverordening is er niet voor niets”, aldus Wolters. „We blijven niet waarschuwen.”

Wat dat betreft is het een spannende periode voor boa’s, stelt Richard Gerrits. Hij is voorzitter van vakbond BOA ACP. Vooropgesteld: het grootste deel van de bevolking neemt de maatregelen rondom het coronavirus serieus. Mensen gedragen zich, houden zich aan de regels. „Maar er zijn ook mensen bij die het leuk vinden om agenten en boa’s te provoceren, intimideren, bedreigen en mishandelen. Bespugen en behoesten. Dat hebben we al in meerdere steden gezien.”

Hulpmiddelen voor boa?
Waar agenten beschikken over een dienstwapen, stok en pepperspray, hebben boa’s slechts hun mond. Dat baart Gerrits zorgen. Er kan weliswaar via een portofoon hulp ingeroepen worden van de politie, maar op het moment van het uitschrijven van de boete zijn zij er niet. „We krijgen steeds meer te maken met agressie. Wij staan nu echt vooraan.”

BOA ACP pleit daarom, net als een andere boa-vakbond, voor hulpmiddelen. „Als die noodzaak er is, moet iemand zich kunnen verdedigen. Dat kan nu niet.” Zolang dat niet zo is, kan hij het goed begrijpen dat boa’s ervoor kiezen om bij een situatie weg te lopen.

Maar daar denken ze in Enschede anders over. Thom en Carol voelen zich veilig. Qua gezondheid – ze hebben latex-handschoenen bij de vleet en desinfectiegel genoeg – maar ook op straat. Thom: „Bekeuren deden we al, er komt alleen wat bij. Het werk is niet ineens anders.”

Onvriendelijk wordt het zelden, gevaarlijk tot nu toe nooit. Mocht de komende tijd blijken dat dit wel zo is, ziet afdelingshoofd Wolters nog een andere mogelijkheid: een boa koppelen aan een agent. Hij verwacht echter niet dat het nodig is. „Aanhouden is ook onze taak, daar kan fysiek contact bij zitten. Maar de boa moet zich altijd afvragen; zet ik hiervoor mijn eigen veiligheid op het spel?”, zegt hij. „Want het zijn overtredingen. Geen moorden.”

Natuurlijk krijgen ze wel eens opmerkingen naar hun hoofd. Ook deze donderdagmiddag, als ze dicht bij elkaar over het Van Heekplein lopen. „Afstand houden, hè”, zegt een voor de boa’s bekende man. Hij lacht er vriendelijk bij. „Anderhalve meter!”

Coronavirus is niet vrij in het weekend

De boodschap van het kabinet is in Enschede overduidelijk overgekomen, durven Thom en Carol wel te stellen. Waar het normaal gesproken rond het middaguur krioelt van de mensen, is de Oude Markt nu leger dan een fust bier na een goed tentfeest. Horeca dicht, vele winkels dicht. Het is een raar gezicht, vindt Carol.

De enige sfeer die er nu nog hangt is de verlichting, iets wat vorige week nog anders was. Op sportcomplexen werd nog volop gevoetbald of gehangen, speeltuinen waren vol. „En ook in het centrum had je nog echt mensen rondlopen met een soort vakantiegevoel”, zegt Carol. „Alsof het coronavirus ook weekend had. Maar zo werkt het natuurlijk niet.”

Sommigen lijken de boodschap ook gewoon niet te willen horen, verzucht Thom, nadat ze een groep van zo’n zeven ouderen – waarvan meer dan de helft in scootmobiels - hebben aangesproken. Als ze hen morgen weer zo treffen, volgt een boete en dat weten ze, maar de boa vreest dat dat ze er niet van weerhoudt weer te komen. Hij zucht. „Dit zijn kwetsbare mensen. Het klinkt hard, maar ik denk dan: ga thuiszitten. Voor jezelf, maar ook voor de ander.”

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede, foto: Lars Smook

Deel deze pagina: