Live Live

Geen extra Haagse miljoenen voor Enschede: tekort op bijstand vooral ‘eigen schuld’

Gepubliceerd: Vrijdag 10 augustus 2018 08:43

Geen extra Haagse miljoenen voor Enschede: tekort op bijstand vooral ‘eigen schuld’

Het gemeentebestuur van Enschede kan fluiten naar 6,5 miljoen euro aan bijstandsgelden. Die hoopte zij te ontvangen van het rijk, als gevolg van ‘fouten’ in het verdeelmodel voor gemeenten.

De Centrale Raad van Beroep, het hoogste rechtsorgaan op gebied van sociale zaken, oordeelt dat de tekorten op bijstand vooral door het beleid van Enschede zelf zijn veroorzaakt.

Strijd ten einde
Een jarenlange strijd tegen de Haagse regels is daarmee ten einde. Maar niet met het resultaat waar de gemeente Enschede op hoopte. Het college van B en W beklaagde zich al in 2014 bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de toekenning van de zogeheten Meerjarige Aanvullende Uitkering (MAU). Dat is een extra financiële ondersteuning voor gemeenten die niet uitkomen met het geld dat zij van het rijk krijgen om bijstandsuitkeringen van te betalen. Ter illustratie: vorig jaar ontving Enschede zo’n 93 miljoen euro voor de bijstand, terwijl de gemeente er 99 miljoen euro aan kwijt was.

Lastige berekening
Aan de verdeling van het bijstandsgeld gaat een onoverzichtelijke wiskundige berekening vooraf. Die houdt rekening met tal van factoren, zoals het aantal banen die binnen bereik van een gemeente liggen. Het verdeelmodel pakt soms (ten onrechte) ongunstig uit voor gemeenten. Hoe hoger het aandeel van het tekort te wijten is aan ‘fouten’ in het verdeelmodel, hoe minder gemeenten zelf hoeven bijdragen.

80 argumenten
Het college van Enschede vindt dat de stad onevenredig door het Haagse bijstandsmodel wordt getroffen. Een lijst met meer dan tachtig argumenten werd naar de staatssecretaris gestuurd. Er wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden met het feit dat Enschede een grensstad is en dat de banen in Duitsland vanwege die barrière minder goed bereikbaar zijn.

6,5 miljoen
Volgens het college had de gemeente over de jaren 2013-2015 zo’n 6,5 miljoen euro meer aan bijdragen in het bijstandstekort moeten krijgen, maar het bezwaar werd terzijde geschoven. Het ministerie hield vast aan het advies dat een onderzoeksbureau had opgesteld.

Bestuursrechter
Enschede leek in zijn standpunt gelijk te krijgen. De bestuursrechter in Zwolle oordeelde begin juni 2017 dat het ministerie niet had mogen vasthouden aan het advies van een extern bureau en de verdeling van bijstandsgelden beter had moeten onderbouwen. De rechter droeg de staatssecretaris op een nieuw besluit te nemen over de extra uitkering voor Enschede.

Met succes in beroep
Zover gaat het echter niet komen. Het ministerie van SZW ging in beroep bij de hoogste bestuursrechter van het land. Die komt tot de conclusie dat er aan het besluit om Enschede niet in aanmerking te laten komen voor een hogere bijdrage niets mankeert. De gemeente was daarvoor in aanmerking gekomen als 75 procent van het tekort veroorzaakt zou zijn door het verdeelmodel. In het geval van Enschede is dat volgens het ministerie ‘slechts’ 45 procent.

Gissen naar oorzaak
Het grootste deel van het tekort is dus ‘eigen schuld’ van het gemeentelijke beleid en uitvoering. Naar de oorzaak mag de gemeente gissen. Volgens de hoogste bestuursrechter betekent ‘het ontbreken van onderzoek naar de oorzaken van de tekortkomingen in beleid en uitvoering niet dat het onderzoek tekortschiet’.

© Newsroom Enschede, de samenwerking tussen TC Tubantia en 1Twente Enschede - foto: Gezienus Bruining

Deel deze pagina: